ಹಸೆಮಣೆಗಿಂತ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಮನಸ್ಥಿತಿ!
Changing trends among Indian women show a growing preference for education, career, financial independence and personal choice over traditional marriage expectations.
ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆದ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ಇದೀಗ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಮದುವೆಯನ್ನು ಜೀವನದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹಂತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ (NSO) ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ.13.5ರಷ್ಟಿದ್ದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ 2021ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ.19.9ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಜ್ಜೆ
ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ (AISHE) ಪ್ರಕಾರ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದಾಖಲಾತಿ 1.57 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2.07 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಶೇ.22.9ರಿಂದ ಶೇ.28.5ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದೀಗ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗಿಂತ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಸಮಾನ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
1992-93ರಲ್ಲಿ 20ರಿಂದ 49 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 16.2 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, 2019-21ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು 19.2 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಏಕಾಂಗಿ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒಲವು
ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೂ ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಸಮಯ, ಆದಾಯ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಉಳಿತಾಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಹೊರತಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಮನೋಭಾವದವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲ ಜಾಲವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿವಾಹ ಬೇಡ ಎಂದಲ್ಲ; ಆಯ್ಕೆ ನನ್ನದು!
ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಕರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ‘ಯಾವಾಗ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು’ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಆಯ್ಕೆಗಳೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯೊಂದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.